वयं बालकान् पठयामः यतो हि मार्गे प्लास्टिकं न विहरयन्तु, जलं रक्षन्तु, च परिच्छन्नं पञ्चांगं पालयन्तु। किन्तु अन्यः अपशिष्टस्य प्रकारः अस्ति यः प्रतिदिनसंबाष्येषु दुर्लभतया उद्भवति - प्रयुक्तं तैलम्। प्रयुक्तं तैलं प्रतिदिनं वाहनतः, यन्त्रतः, कार्यशालातः तथा उद्योगात् उत्पाद्यते। तथापि, बहवः जनाः तद् न जानन्ति यत् यत् एतेन क्रमेण इञ्जिनतः परिशोष्यते वा कार्यशालात् सङ्गृह्यते। अतो हि प्रयुक्ततैलस्य विषये जागरूकता शीघ्रं प्रारभ्यते।
लघुपाठाः उत्तमान् स्वभावान् निर्मातुम् शक्नुवन्ति
बालाः स्वाभावतः जिज्ञासवन्तः सन्ति। यदा ते किंचित् कारणं ज्ञायते, तदा ते तद्विद्यां गृहं वहन्ति च स्वकुलेषु सम्यक् वितरन्ति। उपयोगीकृततेलस्य विषयमा एकः सुलभः पाठः स्पष्टं करयितुं शक्नोति यत् तन्मृत्तिकायाम्, नालिकासु वा अविवेकिनीयं न स्यात्। अपि च एषः पाठः प्रदर्शयितुं शक्नोति यत् उपयोगीकृततेलं सङ्ग्रहीतं पुनः प्रयोगाय परिशोधनं च कर्तुं शक्यते, अप्रदूषणस्य कारणं न भवेत्। एतेषां पाठानां रूपं लघु प्रतीतिः स्यात्, तथापि ते आगामि नसन्तः पिढ्याः अपव्ययनिषेधे चिन्तनरूपेण आकारं दातुं शक्नुवन्ति।
एतत्पर्यावरणात् अधिकं विषये अस्ति
प्रयोगीकृततैलस्य जागरूकता केवलं प्रदूषणस्य विषये नास्ति। बालकाः तथापि तस्य सङ्कलनं च परीक्षणं कुर्युः, तत्र सहभागीजनानां विषये अपि ज्ञातुं शक्नुवन्ति। सङ्कलनकर्मकर्तारः प्रयोगीकृततैलस्य उत्तरदायीपुनरुपयोगस्य मार्गे अग्रगण्यं भूमिकां वहन्ति। तेषां कर्मणः अवबोधनं बालकेषु अपशिष्टप्रबन्धनस्य भिन्नदृष्टिं उत्पद्यते– न केवलं त्यजनीयं वस्तु इव, किन्तु व्यक्ति, संसाधनानि, उत्तरदायित्वञ्च सम्मिलितं तन्त्रं इव। एतत् कार्यकर्ता-सुरक्षायाः, स्वास्थ्यस्य, यथायोग्यप्रशिक्षणस्य च महत्त्वविषये वार्तालापस्य अवसरं अपि प्रदत्तुम् शक्नोति।
विद्यालयाः संवादं अतीकर्तुं शक्नुवन्ति
विद्यालयाः एतेषां संवादानां आरम्भाय स्वाभाविकस्थानम् अस्ति यतः पर्यावरणाध्ययनं केवलं पाठ्यपुस्तकेषु न प्रतिषेधनीयम्। सचेतनासत्राणि, सरलक्रियाः, चर्चाः च यथार्थदृष्टान्तैः सह छात्रेभ्यः उपयोगीकृततेलस्य स्रोतः, अनुचितनिष्कासनस्य समस्या च उत्तरदायी सङ्ग्रहस्य स्वरूपं च ज्ञातुम् अनुदत्तुं शक्नुवन्ति। यदा च छात्राः एतेषां संवादानां गृहं यान्ति, तदा संदेशः पितृभ्यः, शेषाणां च समुदायेषु च प्रसरति।
भविष्ये जागरूकतां निर्मातुम्
RUOMFमध्ये वयं मन्ये यत् जिम्मेवारीयुक्तं प्रयुक्ततेलव्यवस्थापनं चेतनातः प्रारभ्यते। अस्माकं विद्यालयस्य च महाविद्यालयस्य चेतनाप्रवर्तनानि युवा जनान् समस्यां सरलस्य व्यावहारिकस्य च प्रकारेण अवगत्वा सहाय्यं कर्तुम् उद्दिश्यन्ते। लक्ष्यं सर्वं छात्रं प्रयुक्ततेलविशेषज्ञं कर्तुम् नास्ति। किं तु तेषां पर्याप्तं ज्ञानं सुनिश्चितं कर्तुम् अस्ति येन ते यथार्थम् प्रश्नान् पृच्छन्ति, जिम्मेवारीयुक्तं विकल्पं कुर्वन्ति, यथार्थं च संग्रहेण पुनर्विनियोगस्य च महत्वं जानीतुं शक्नुवन्ति।
याः स्वभावान्यः वयं अद्य निर्माणयामः ताः विशिष्टवर्षाणि अस्माभिः सह स्थास्यन्ति। कदाचन स्वच्छतरम् भविष्यं सृजितुम् कक्षायाम् संभाषणात् आरभ्यते।
